Γνωστοποίηση Εγκατάστασης και Λειτουργίας Βιομηχανίας, Εργαστηρίων, Κέντρων Αποθήκευσης Διανομής (ΚΑΔ) - Αποθηκών

Κάθε βιομηχανία, βιοτεχνία, εργαστήριο, αποθήκη (κέντρο αποθήκευσης διανομής - ΚΑΔ) για να ιδρυθεί και να λειτουργήσει είναι απαραίτητο να εφοδιαστεί με άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας. Άδεια εννοούμε τη διαδικασία που επιτρέπει την ίδρυση ή/και λειτουργία της επιχείρησης. Οι άδειες στις περισσότερες περιπτώσεις εκδίδονται με τη διαδικασία της γνωστοποίησης στο σύστημα notifybusiness.gov.gr. Για τις άδειες βιομηχανίας, εργαστηρίων, κέντρων αποθήκευσης διανομής, υπεύθυνες είναι οι διευθύνσεις ανάπτυξης της περιφέρειας αντίθετα από τις άδειες λειτουργίας των καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος για τις οποίες υπεύθυνες υπηρεσίες αδειοδότησης είναι οι δήμοι.

Η πραγματική σημασία της άδειας - γνωστοποίησης εγκατάστασης και λειτουργίας

Χωρίς άδεια, η λειτουργία είναι "παράνομη". Σε περίπτωση καταγγελίας, ή αυτεπάγγελτου ελέγχου από Δημόσια Υπηρεσία (Αστυνομία, Υγειονομικό, ΕΦΕΤ, Κτηνιατρική Υπηρεσία, Διεύθυνση Ανάπτυξης της Περιφέρειας κλπ.) οι ποινές μπορεί να είναι μεγάλες: πρόστιμα από 600-1.000.000 €, σφράγιση της επιχείρησης και διακοπή λειτουργίας αυτής, κατάσχεση των προϊόντων, αυτόφωρο κλπ.
Βέβαια αξίζει να σημειωθεί ότι στις περισσότερες περιπτώσεις η αντιμετώπιση από το σύνολο των ελεγκτών Δημοσίων Υπαλλήλων είναι "ανθρώπινη" και ειδικά σε καινούριες επιχειρήσεις, δίνεται το απαραίτητο χρονικό διάστημα για να συμμορφωθούν στις απαιτήσεις του Νόμου, αφού επιβληθεί πρώτα το σχετικό ελάχιστο πρόστιμο και εφόσον βέβαια δεν υπάρχει κίνδυνος για τη δημόσια υγεία.

Ποιες δημόσιες υπηρεσίες εμπλέκονται στον έλεγχο των επιχειρήσεων

Κατά την αδειοδότηση και έλεγχο των επιχειρήσεων αυτών εμπλέκονται και άλλες υπηρεσίες εκτός από τη διεύθυνση ανάπτυξης, όπως διεύθυνση υγείας, αγροτικής ανάπτυξης και κτηνιατρικής, χημική υπηρεσία, τελωνείο, ΕΦΕΤ, Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και άλλες κατά περίπτωση. Από την Περιφέρεια εκδίδονται και οι άδειες των αρτοποιείων. Οι άδειες πρατηρίων άρτου εκδίδονται από τα Δημαρχεία.

Επίσης για την ορθή γνωστοποίηση και την αποφυγή ακύρωσης της γνωστοποίησης θα πρέπει να δίνεται προσοχή στη νομιμότητα του κτιρίου με την έκδοση σχετικών αδειών (άδεια δόμησης - έγκριση εργασιών μικρής κλίμακας, τακτοποίηση αυθαιρέτων βάσει του Ν. 4495 / 2017 κλπ. Κατά συνέπεια η πολεοδομία είναι ο αρμόδιος φορέας για την ορθή τήρηση των στοιχείων νομιμότητας των κτιρίων.

Γενικά - Πού μπορεί να εγκατασταθεί μια μονάδα

Η βιομηχανία και η βιοτεχνία μπορεί να εγκατασταθεί σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους οι οποίοι ονομάζονται βιομηχανικές περιοχές, βιομηχανικά ή βιοτεχνικά πάρκα. Τα εργαστήρια μπορούν να εγκατασταθούν και σε περιοχή "γενικής κατοικίας" ή άλλες παρόμοιες περιοχές. Προσοχή μεγάλη χρειάζεται με τις περιοχές που μπορούν να εγκατασταθούν οι αποθήκες χονδρικού εμπορίου - κέντρα αποθήκευσης διανομής, τα οποία μπορούν να εγκατασταθούν μόνο σε ορισμένες περιοχές κατά περίπτωση.

Η άδεια χωρίζεται σε δύο στάδια: Την άδεια εγκατάστασης ή γνωστοποίηση εγκατάστασης και την άδεια λειτουργίας ή γνωστοποίηση λειτουργίας. Η άδεια ή γνωστοποίηση εγκατάστασης εκδίδεται αρχικά και ο επιχειρηματίας έχει τη δυνατότητα να εγκαταστήσει τον εξοπλισμό. Με την γνωστοποίηση λειτουργίας ο επιχειρηματίας γνωστοποιεί τη λειτουργία της μονάδας και ξεκινάει την λειτουργία της μονάδας.

Δικαιολογητικά και όροι εγκατάστασης

• Έκδοση οικοδομικής άδειας - άδειας δόμησης σε περίπτωση ανέγερσης νέου κτιρίου ή τροποποίησης των όρων της άδειας του ήδη υπάρχοντος.
• Βεβαίωση χρήσης γης από την αρμόδια πολεοδομία- βεβαιώνει ότι η συγκεκριμένη χρήση επιτρέπεται στο συγκεκριμένο οικοδομικό τετράγωνο ή περιοχή.
• Έγκριση περιβαλλοντικών όρων - μελέτη από Ιδιώτη Μηχανικό Μελετητή, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία και έγκριση από την Περιφέρεια αναλόγως την κατηγορία. Για κάποιες κατηγορίες εργαστηρίων και ορισμένων βιομηχανιών δεν απαιτείται πλέον έγκριση περιβαλλοντικών όρων αλλά η εγκατάσταση πρέπει να συμμορφώνεται με πρότυπα τα οποία ονομάζονται πρότυπες περιβαλλοντικές δεσμεύσεις ή ΠΠΔ. Για ορισμένα εργαστήρια δεν απαιτείται καθόλου περιβαλλοντική αδειοδότηση.
• Τοπογραφικό διάγραμμα, στο οποίο να απεικονίζεται και η επιχείρηση
• Σχέδια - μελέτη του χώρου κατόψεις, τομές στις οποίες να απεικονίζεται ο εξοπλισμός, η εγκατεστημένη ισχύς και το κόστος
• Υπεύθυνη δήλωση Μηχανικού για τη στατική επάρκεια του κτιρίου, και την εγκατάσταση του εξοπλισμού
• Ερωτηματολόγιο συμπληρωμένο από τον φορέα της επιχείρησης
• Αμοιβές - φορολογικά - Παράβολο
• Άλλα κατά περίπτωση δικαιολογητικά

Άδεια - Γνωστοποίηση Λειτουργίας

Μετά την γνωστοποίηση λειτουργίας, γίνεται αυτοψία από τη διεύθυνση ανάπτυξης της περιφέρειας. Στο στάδιο αυτό πρέπει να είναι συμπληρωμένος ο φάκελος γνωστοποίησης ο οποίος περιλαμβάνει τις παρακάτω μελέτες και δικαιολογητικά:

• Τη γνωστοποίηση εγκατάστασης και λειτουργίας.
• Στοιχεία νομιμότητας του κτιρίου ήτοι άδεια δόμησης και τακτοποιήσεις αυθαιρέτων αν υπάρχουν, συνοδευόμενες από τις μελέτες, κατόψεις, διαγράμματα κάλυψης,, τοπογραφικά και άλλα.
• Πιστοποιητικό πυρασφάλειας από της Πυροσβεστική υπηρεσία και εγκεκριμένη μελέτη σύμφωνα με τις ισχύουσες πυροσβεστικές διατάξεις (εφόσον η εγκατάσταση δεν εξαιρείται).
• Έγκριση κυκλοφοριακής σύνδεσης, απότμησης πεζοδρομίου εφόσον στη μονάδα εισέρχονται οχήματα (συμπεριλαμβανομένου και του περιβάλλοντος χώρου).
• Υπεύθυνη Δήλωση Μηχανικού και του Ιδιοκτήτη ότι τηρούνται οι όροι της άδειας εγκατάστασης.
• Διάγραμμα ροής ή HACCP ανά περίπτωση.
• Άλλα κατά περίπτωση δικαιολογητικά.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, μετά την άδεια εγκατάστασης θα απαιτηθεί αλλαγή χρήσης του χώρου ή γενικότερα τροποποίηση στην άδεια οικοδομής.

Ποιες εγκαταστάσεις θεωρούνται Επαγγελματικά Εργαστήρια

Εργαστήρια θεωρούνται οι εγκαταστάσεις οι οποίες έχουν εγκατεστημένο εξοπλισμό με συνολική κινητήρια ισχύ μέχρι 37 kW και θερμική μέχρι 70 kW. Η διαδικασία αδειοδότησης διαφοροποιείται πλέον από αυτή της βιομηχανίας. Τα εργαστήρια χαμηλής όχλησης και μπορούν να εγκατασταθούν και σε περιοχές Γενικής Κατοικίας. Προσοχή πάντως χρειάζεται με τις χρήσεις γης, γιατί συνήθως στα ΦΕΚ στα οποία ορίζονται αυτές, υπάρχουν και άλλες λεπτομέρειες οι οποίες επιτρέπουν ή απαγορεύουν συγκεκριμένες χρήσεις. Απαιτείται προσοχή γιατί σε κάποιες περιπτώσεις σε Οικιστικές Περιοχές (Γενική Κατοικία) επιτρέπονται εργαστήρια με εμβαδόν έως 400 τμ. Όσον αφορά τη χρήση του χώρου, σύμφωνα με τον Ν. 3325/2005, δεν απαιτείται αλλαγή χρήσης αν ο χώρος είναι κατάστημα, επαγγελματικός χώρος, ή αποθήκη και είναι χώρος κυρίας χρήσεως.

Ο ρόλος του ΕΦΕΤ στην άδεια λειτουργίας.

Μετά τη γνωστοποίηση λειτουργίας η Διεύθυνση Ανάπτυξης της περιφέρειας, κοινοποιεί την έναρξη λειτουργίας στον ΕΦΕΤ. Ο ΕΦΕΤ μπορεί να ελέγξει καινούριες επιχειρήσεις δειγματοληπτικά αν και συνήθως ο έλεγχος γίνεται μετά από προβλήματα που μπορεί να υπάρξουν σχετιζόμενα με την ασφάλεια των τροφίμων. Στην περίπτωση που απαιτείται να εκδοθεί κωδικός επιχείρησης από τον ΕΦΕΤ, την αυτοψία αναλαμβάνει η διεύθυνση αγροτικής οικονομίας της Περιφέρειας (Κτηνιατρική). Για έκδοση κωδικού χρειάζεται αίτηση από την επιχείρηση. Σε οποιαδήποτε φάση λειτουργίας της επιχείρησης και αυτοψίας από τον φορέα, θα πρέπει να είναι έτοιμο και το σύστημα HACCP και να εφαρμόζεται. (Όσον αφορά στο σύστημα HACCP κατά την αδειοδότηση απαιτείται το εγχειρίδιο και οι διαδικασίες λειτουργίας, εφόσον και μη λειτουργώντας η επιχείρηση, δεν είναι εφικτό να εφαρμοστεί πλήρως ένα σύστημα αυτοελέγχου).

Εξοικονόμηση Χρόνου και Χρήματος

Η αδειοδότηση μπορεί να διαρκέσει από λίγες ημέρες έως μερικά χρόνια. Η σωστή σειρά των διαδικασιών, η αποφυγή απρόβλεπτων καταστάσεων και ο συνδυασμός της εκτέλεσης των εργασιών και κατάθεσης των δικαιολογητικών στο σωστό χρόνο, μπορεί να συντομεύσει κατά πολύ τις διαδικασίες, να μειώσει τα έξοδα εγκατάστασης και να καταστήσει την επιχείρηση κερδοφόρα νωρίτερα.

Για περισσότερες πληροφορίες, ανάθεση άδειας ή προέλεγχο χώρου και προδιαγραφών, επικοινωνείτε με τους μηχανικούς του γραφείου μας.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Τι είναι η άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας μιας βιομηχανίας ή εργαστηρίου τροφίμων;

Είναι η διαδικασία (συνήθως γνωστοποίηση στο notifybusiness.gov.gr) που επιτρέπει νόμιμα την ίδρυση και τη λειτουργία μιας μονάδας. Χωρίζεται σε άδεια/γνωστοποίηση εγκατάστασης, με την οποία μπορεί να τοποθετηθεί ο εξοπλισμός, και άδεια/γνωστοποίηση λειτουργίας, με την οποία ξεκινά η λειτουργία.

Ποιος εκδίδει την άδεια, ο δήμος ή η περιφέρεια;

Για βιομηχανίες, εργαστήρια και κέντρα αποθήκευσης διανομής αρμόδιες είναι οι διευθύνσεις ανάπτυξης της περιφέρειας. Οι άδειες καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος εκδίδονται από τους δήμους.

Τι διακινδυνεύω αν λειτουργώ χωρίς άδεια;

Πρόστιμα από 600 έως 1.000.000 €, σφράγιση και διακοπή λειτουργίας, κατάσχεση προϊόντων, ακόμα και αυτόφωρο, ανάλογα με τη σοβαρότητα της παράβασης.

Τι θεωρείται "εργαστήριο" σε σχέση με τη βιομηχανία;

Εγκατάσταση με συνολική κινητήρια ισχύ έως 37 kW και θερμική έως 70 kW. Τα εργαστήρια είναι χαμηλής όχλησης και μπορούν να εγκατασταθούν και σε περιοχές γενικής κατοικίας, σε αντίθεση με τη βιομηχανία που απαιτεί ειδικές βιομηχανικές περιοχές.

Χρειάζεται πάντα περιβαλλοντική αδειοδότηση;

Όχι πάντα. Ορισμένες κατηγορίες εργαστηρίων και βιομηχανιών εντάσσονται πλέον σε πρότυπες περιβαλλοντικές δεσμεύσεις (ΠΠΔ) αντί για πλήρη περιβαλλοντική έγκριση, ενώ κάποια εργαστήρια εξαιρούνται εντελώς από την περιβαλλοντική αδειοδότηση.

Πόσο χρόνο παίρνει η αδειοδότηση;

Από λίγες ημέρες έως αρκετά χρόνια, ανάλογα με την πολυπλοκότητα της μονάδας. Η σωστή σειρά ενεργειών και ο έγκαιρος συντονισμός των μελετών μπορούν να συντομεύσουν σημαντικά τη διαδικασία.

Ο ΕΦΕΤ εμπλέκεται στην αδειοδότηση;

Ναι. Μετά τη γνωστοποίηση λειτουργίας, η περιφέρεια ενημερώνει τον ΕΦΕΤ, ο οποίος μπορεί να πραγματοποιήσει δειγματοληπτικούς ελέγχους. Όταν απαιτείται κωδικός επιχείρησης από τον ΕΦΕΤ (εργαστήρια έτοιμων φαγητών - catering κλπ), την αυτοψία αναλαμβάνει η κτηνιατρική υπηρεσία της περιφέρειας.

Τι άλλοι κωδικοί εγκατάστασης απαιτούνται;

Μπορεί να απαιτηθεί κωδικός εμπόρου - εισαγωγέα - εξαγωγές φρούτων και λαχανικών, κωδικός τυποποίησης και εμπορίας ζωικών προϊόντων, κωδικός επεξεργασίας φρούτων και λαχανικών και άλλοι.